روزهای خوش پیش روی آلومینای ایران (جاجرم)

آلومینای ایران بعنوان تنها تولید کننده پودر آلومینا در خاورمیانه در شمال شرق ایران  و در شهرستان جاجرم قرار دارد .این کارخانه بزرگ به دلیل شناسایی معادن بزرگ بوکسیت در این منطقه ایجاد شد و بعنوان تنهای تولید کننده پودر آلومینا در کشور تنها 30 درصد نیاز کشور به پودر را تامین میکند و حدود 70 درصد نیاز کشور به این محصول از طریق واردات تامین میشود . آلومینیوم المهدی در استان هرمزگان و ایرالکو در استان مرکزی مصرف کنندگان انحصاری محصول تولیدی این کارخانه در داخل کشور می باشند . 

در طی سالهای پس از احداث ، بویژه در یک دهه اخیر این کارخانه فراز و نشیبهای زیادی را داشته است که موضوع این نوشتار نیست اما با توجه به اتفاق میمون و مبارکی که پس از سالها تلاش بوقوع پیوست و این واحد استراتژیک از لیست واگذاری خارج شد اشاره به برخی از آنها با هدف تبیین وضع موجود و ترسیم استراتژی آینده این مجموعه مهم ،لازم به نظر میرسد . 

مهمترین اتفاق ،قرار گرفتن این مجموعه در لیست واگذاری در راستای سیاستهای کلی اصل 44  قانون اساسی ابلاغی مقام معظم رهبری بود . بر همین اساس در دولت دهم در مقطعی ظاهرا -حد اقل در روی کاغذ -این مجموعه به سازمان بازنشسگی فولاد واگذار شد و آن سازمان اعضای هیئت مدیره ای را برای مدیریت این واحد بزرگ صنعتی تعیین و معرفی نمود. اما با تغییر دولت در سال 1392 و روی کار آمدن دولت تدبیر و امید ، به نظر میرسد به این دلیل که این واگذاری بدون طی فرایندهای قانونی انجام شده بود مالکیت شرکت مجدد به دلوت برگشت و در مالکیت ایمیدرو باقی ماند اما همچنان در لیست واگذاری قرار داشت و همین موضوع بلاتکلیفی بسیار زیادی را برای این مجموعه ایجاد کرده بود . 

 مشکل دوم این مجموعه ، انحصاری بودن خریداران محصول و عدم ایفای تعهدات توسط ایرالکو و المهدی در قبال خریدهای انجام شده بود و فشار بسیار مضاعفی که براین مجموعه وارد میکردند . به گونه ای که این دو شرکت در سال 1392 قریب 200 میلیاردتومان به کارخانه آلومینای ایران (جاجرم) بدهکار بودند و نه تنها بدهی خود را  پرداخت نمیکردند که از دولت دهم مصوبه ای برای ممنوعیت صادرات پودر آلومینا به دلیل نیاز داخلی اخذ کرده بودند تا دست این شرکت همیشه زیر سنگشان باشد و هرطور خواستند با این مجموعه بازی کنند.شرایط به گونه ای بود که در آن سال پودری که با هزینه های بسیار بالا تولید میشد مورد خرید واقع نمیشد و به دلیل عدم وجود انبار در محوطه شرکت دپو شده بود که باد های شدید منطقه بخش قابل توجهی از این محصول را در محوطه کارخانه پخش کرده بود ولی از آنجایی که فراینده تولید پیوسته بوده و امکان تعطیلی خط تولید وجود نداشت  در آن مقطع خسارتهای زیادی به این مجموعه وارد شد. 

این درصورتی بود که مجموعه آلومینا بیش از همین مبلغ  را بابت وامهای دریافتی و سود و جرایم مربوطه به سیستمهای پولی و مالی بدهکار بوده و هست . و علاوه بر آن پروژه شمش با حدود 30 درصد پیشرفت فیزیکی به دلیل نبود منابع مالی و عدم امکان اخذ وام به جهت قرار گرفتن در لیست واگذاری ، تقریبا تعطیل شده بود . این شرایط باعث شد تا سازمان صنعت ، معدن و تجارت استان دو استراتژی را بطور همزمان در اولویت پیگیریهای کاری خود قرار داد . اول برداشتن مانع ایجاد شده در مسیر صادرات و دسترسی به بازارهای جدید و یافتن مشتریانی در بازارهای بین المللی برای خروج از وابستگی به مشتریان محدود یعنی ایرالکو و المهدی و دوم تلاش در جهت تعیین تکلیف مالکیت با اولویت خارج شدن از لیست واگذاری و یا حد اقل به تعویق افتادن این موضوع تا تکمیل پروژه شمش . 

خوشبختانه با پیگیریهای جدی سازمان هدف اول خیلی زود با دستور صریح ، روشن و دقیق جناب آقای مهندس نعمت زاده بعنوان مقام عالی وزارت وقت صنعت ، معدن و تجارت  در سال 1393 محقق شد و با لغو محدودیت صادرات پودر آلومینا  ، صادرات این محصول برای اولین بار به کشور تاجیکستان آغاز گردید و همین عامل باعث شد تا مصرف کنندگان داخلی نسبت به سیاستهای گذشته خود تجدید نظر نمایند و در سال 1394 مجبور به مذاکره برای نحوه خرید محصول این کارخانه و شرایط پرداخت بهای محصول و تسویه بخشی از بدهیهای گذشته خود شدند . 

نتیجه این اقدام این شد که در شرایط مذاکره برگ برنده در اختیار آلومینای ایران قرار گرفت و بجای اینکه خریداران داخلی شرایط خرید را تعیین کنند  خوشبختانه با جدیت مدیر عامل محترم و حمایتهای همه جانبه هیئت مدیره محترم ،شرکت توانست شرایط خود را دیکته کند و در سالهای بعد نه تنها بهای پودر تحویلی به مصرف کنندگان داخلی را بموقع دریافت نمود که توانست بیش از 100 میلیارد تومان از مطالبات سالهای گذشته خود را وصول و صرف تکمیل پروژه شمش نماید به گونه ای که امروز  با اطمینان و افتخار میتوان اعلام کرد که این پروژه با بیش از 85 درصد پیشرفت فیزیکی میرود که انشاا... تا پایان نیمه اول سال 1397 به بهره برداری برسد . 

اما موضوع دوم که مهمتر از موضوع اول بود یعنی خروج از لیست واگذاری علیرغم تلاشهای صورت گرفته و دهها مکاتبه و چندین جلسه در سطح وزارء و معاونین وزیر در تهران  به دلیل عدم همراهی سازمان خصوصی سازی در مدت زمانی که پیش بینی میشد به انجام نرسید. با همه این اوصاف سازمان هیچگاه از پیگیری ها ناامید نشده و عقب نشینی نکرد و همزمان با پیگیر از طریق وزارت متبوع  با مکاتبه با سایر مقامات کشوری از جمله وزیر محترم تعاون کار و رفاه اجتماعی بعنوان جانشین ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی در استان، جناب آقای نوبخت بعنوان رئیس سازمان برنامه و بودجه و  جناب اقای دکتر جهانگیری بعنوان معاون اول رئیس جمهور و رئیس ستاد فرماندهی اقتصاد مقاومتی بر این خواسته خود اصرار نمود .تا اینکه بالاخره بر اساس آخرین مکاتبه سازمان و ارائه تحلیهای منطقی مبنی بر ضرورت خروج از لیست واگذاری هم به دلایل ملی و هم منطقه ای به جهت استراتزیک بودن محصول تولیدی این مجموعه ،جناب آقای دکتر شریعتمداری بعنوان مقام عالی وزارت صنعت ، معدن و تجارت ، دستور ویژه ای را جهت رسیدگی و تعیین تکلیف مجموعه صادر فرمودند .

 متعاقب آن در جلسه ای که با هدف قیمت گذاری ارزش سهام شرکت برای واگذاری در محل سازمان خصوصی سازی به ریاست جناب آقای دکتر پور حسینی رئیس محترم آن سازمان تشکیل شده بود باتفاق جناب آقی دکتر کرباسیان معاون محترم وزیر و رئیس سازمان ایمیدرو و مدیرعامل و دیگر اعضاء هیئت مدیره محترم شرکت کرده و پس از دفاع سازمان از دلایل درخواست خروج شرکت  از لیست واگذاری و با استناد به اختیارات قانونی برنامه های پنجم و ششم توسعه و قوانین بودجه سنواتی برای سرمایه گذاری سازمانهای توسعه ای در مناطق محروم و کمتر توسعه یافته ، جناب آقای دکتر کرباسیان نیز ضمن حمایت جدی از مواضع سازمان صنعت ، معدن و تجارت استان ،از بعد ملی و حاکمیتی نیز از موضع وزارت متبوع برای خروج این شرکت از لیست واگذاری دفاع کرد و در نهایت با ارائه پیشنهاد کاربردی ایشان موضوع واگذاری یا خروج از لیست به بررسیهای بعدی موکول شد و در نهایت  با درخواست شماره 60/230878 مورخه 1396/10/17 جناب آقای دکتر شریعتمداری مقام عالی وزارت صنعت ، معدن و تجارت ،هیئت واگذاری سازمان خصوصی سازیدر جلسه 1396/10/30 با خروج کامل این شرکت از لیست واگذاری موافقت و طی نامه 26999 مورخه 1396/11/10 موضوع را در پاسخ به درخواست وزارت صنعت معدن و تجارت به مدیر کل محترم حوزه وزارتی وزارت اقتصاد و دارائی ابلاغ نمود . 

 با این اتفاق میمون و مبارک شرایط برای اجرای طرحهای توسعه ای توسط  هیئت مدیره شرکت و از جمله تکمیل فاز 1 شمش آلومینیوم و اجرای فازهای 2 و3 و سایر طرحهای توسعه ای و همچنین سرمایه گذاری های بخش خصوصی برای تکمیل زنجیره آلومینیوم در منطقه  بیش از پیش فراهم گردید .که انشاا... اگر فرصتی بود در آینده در مورد زنجیره آلومینیوم والزامات راههای تکمیل این زنجیره بیشتر صحبت خواهیم نمود .

اینجانب لازم میدانم از همه عزیزانی که در این سالها همراهمان بودند از جمله آقایان مهندس نعمت زاده و دکتر شریعتمداری بعنوان وزاری محترم صنعت ، مدن و تجارت که همواره پشتیبانمان بودند و معاونین ایشان بویژه جناب آقای دکتر کرباسیان ، استانداران محترم ، نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی در ادوار مختلف ، هیئت مدیره محترم و دلسوز  و بویژه مدیر عامل خوش فکر و پرتلاش شرکت جناب اقای مهندس زارع که در این سالهای سخت علیرغم بحرانها و مشکلات موجود تلاش نمودند ضمن رفع مشکلات پیش رو پروژه شمش را به پیش برده و سایر طرحهای توسعه ای را در دستور کار قرار داده وپیگیری و به مورد اجرا گذارند -که نتایج آنها در آینده بیشتر مشخص خواهد شد - و همچنین از همراهی مسئولین محلی و پرسنل زحمت کش شرکت و بویژه اعضای محترم شورای کارگری شرکت که در جهت ایجاد وفاق و همدلی در مجموعه ، همراهی خوبی را داشتند  صمیمانه سپاسگزاری نمایم .

 این اتفاق بزرگ که کام مردم خوب و قدر شناس استان و بویژه هم استانیهای عزیزمان در شهرستان جاجرم و مردم منطقه  شیرین کرد محقق نمیشد مگر با همدلی و همراهی جمعی و امیدوارم که با وفاق و همدلی هر چه بیشتر و تلاش جمعی ، بدور از حاشیه های غیر منطقی که هر از گاهی در فضاهای مجازی مطرح میشود ونتیجه ای جز فرصت سوزی ندارد  ،انشاا... بتوانیم شاهد اتفاقات بزرگتر دیگری در منطقه بوده و با تکمیل زنجیره آلومینیوم ( از معدن تا محصول نهایی )استان خراسان شمالی و این منطقه از کشور عزیزمان را به قطب صنعتی آلومینیوم در کشور تبدیل کنیم . و این دور از انتظار نیست به شرط آنکه همه همدل و همراه باشیم . 

منتظر مطالب بعدی در این زمینه باشید .